Sanayi devriminden bug\u00fcne gelinen noktada i\u015f modelleri, \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imleri ve \u00e7al\u0131\u015fan rolleri pek \u00e7ok de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131. \u00c7al\u0131\u015fma bi\u00e7imleri farkl\u0131la\u015ft\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma saatleri esnedi ve bununla birlikte \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in yap\u0131lan tan\u0131mlamalar da de\u011fi\u015fti. Uzun y\u0131llar boyunca sadece iki \u00e7al\u0131\u015fan modeli i\u015f hayat\u0131nda yer al\u0131rken 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren beyaz yaka-mavi yaka gibi tan\u0131mlamalarda farkl\u0131klar olmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Bir taraftan teknoloji \u00f6nlenemez bir h\u0131zla geli\u015fiyordu, di\u011fer bir taraftan ise gezegenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi i\u00e7in endi\u015feler art\u0131yordu. Ve b\u00f6ylece iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, karbon n\u00f6tr hedefleri, yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ve d\u00f6ng\u00fcsel ekonomi gibi kavramlar neredeyse t\u00fcm i\u015f alanlar\u0131n\u0131n g\u00fcndeminde yer almaya ba\u015flad\u0131. Bunun sonuncunda da yeni bir yaka ve \u00e7al\u0131\u015fan tan\u0131m\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131: Ye\u015fil Yaka \u0130\u015fler ve Ye\u015fil Yaka \u00c7al\u0131\u015fanlar!<\/p>\n
Ye\u015fil yaka, kavram\u0131 elbette ilk akla gelen y\u00f6n\u00fcyle \u00e7evreye duyarl\u0131 \u00fcretim ve hizmet ile\u00a0 at\u0131k\/enerji\/karbon verimlili\u011finin \u00f6n planda oldu\u011fu \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin geli\u015ftirildi\u011fi i\u015fler anlam\u0131na geliyor. Her ne kadar ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 1970\u2019lerdeki \u00e7evre hareketlerine dayansa da bu i\u015f bi\u00e7iminin daha dikkat \u00e7ekici ve herkes taraf\u0131ndan kullan\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131 2000\u2019li y\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131na denk geliyor.<\/p>\n
Elbette bu i\u015f tan\u0131m\u0131n\u0131n 2000\u2019li y\u0131llarda \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fil. \u0130klim krizinin yak\u0131nda oldu\u011funun art\u0131k neredeyse t\u00fcm kaynaklar taraf\u0131ndan onayland\u0131\u011f\u0131 ve sanayiden ofis i\u015flerine kadar pek \u00e7ok alanda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7\u00f6z\u00fcmlere ihtiya\u00e7 duyuldu\u011fu bu d\u00f6nemde ye\u015fil yakal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar tan\u0131m\u0131 da g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr hale geldi. G\u00fcne\u015f, r\u00fczg\u00e2r ve jeotermal gibi enerji teknolojilerindeki yenilikler farkl\u0131 teknik becerilere olan ihtiyac\u0131 art\u0131rd\u0131. Fosil yak\u0131tlar\u0131n a\u015famal\u0131 olarak kullan\u0131mdan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 hedefleyen h\u00fck\u00fcmet d\u00fczenlemeleri, elektrikli otomobillere, in\u015faat ekipmanlar\u0131na ve tar\u0131m teknolojilerine olan talebi art\u0131rd\u0131 ve zamanla ye\u015fil yaka \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131nda \u00f6nemli bir art\u0131\u015f ya\u015fanmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Ancak t\u00fcm bunlarla beraber ye\u015fil yakal\u0131 i\u015fleri sadece \u00e7evresel \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunan teknik yeterlilikler olarak s\u0131n\u0131rlamak do\u011fru de\u011fil. Bug\u00fcn gelinen noktada ye\u015fil yakal\u0131 i\u015fler, i\u00e7inde mavi yakal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n oldu\u011fu elektrikli otomobil \u00fcreticileri, g\u00fcne\u015f enerjisi montajc\u0131lar\u0131, r\u00fczg\u00e2r t\u00fcrbini teknisyenleri, at\u0131k y\u00f6netimi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7ift\u00e7iler gibi pozisyonlar\u0131 da i\u00e7eriyor ancak beraberinde bilim insanlar\u0131, m\u00fchendisler, jeologlar ve tedarik uzmanlar\u0131 gibi beyaz yakal\u0131 i\u015fleri de kaps\u0131yor. K\u0131saca ye\u015fil yakal\u0131 i\u015fleri t\u00fcm bu yaka t\u00fcrlerinden olu\u015fan karma bir i\u015f bi\u00e7imi olarak tan\u0131mlayabiliriz.<\/p>\n
Global \u00f6l\u00e7ekte ye\u015fil i\u015fler kavram\u0131 son y\u0131llarda hem ara\u015ft\u0131rmalarda hem de yay\u0131nlanan uluslararas\u0131 raporlarda b\u00fcy\u00fck yer tutuyor. \u00d6zellikle pandemi sonras\u0131 artan \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir d\u00fcnya\u201d mottosu ye\u015fil i\u015fler ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u00f6nemli bir kar\u015f\u0131l\u0131k buluyor. Son be\u015f y\u0131lda hayat\u0131m\u0131za h\u0131zl\u0131ca dahil olan yapay zek\u00e2 ve veri analiti\u011fi gibi teknolojiler s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7\u00f6z\u00fcmler i\u00e7in teknik insan kayna\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Baz\u0131 rakamlar\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fimizde ye\u015fil i\u015flerin \u201cgelece\u011fin i\u015fleri\u201d kategorisinde ne kadar \u00f6n planda oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcyoruz. World Economic Forum\u2019un \u201cThe Future of Jobs Report 2025\u201d adl\u0131 raporuna g\u00f6re 2025-2030 d\u00f6neminde yakla\u015f\u0131k 170 milyon yeni i\u015f yarat\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ayn\u0131 d\u00f6nemde 92 milyon i\u015fin yok olabilece\u011fi, net olarak i\u015fg\u00fcc\u00fc hacminde yakla\u015f\u0131k 78 milyonluk art\u0131\u015f olabilece\u011fi belirtiliyor. Ve bu raporda ye\u015fil i\u015fler ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 istihdam alanlar\u0131 i\u00e7erisinde fark yarat\u0131yor. Raporda ye\u015fil i\u015flerin 2030\u2019a kadar d\u00fcnya genelinde 24 milyon yeni istihdam yaratmas\u0131 beklendi\u011fi a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Bununla birlikte \u201cYe\u015fil beceriler\u201d ilk kez \u201c\u00f6nemi artacak yetkinlikler\u201d aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
T\u00fcm bu verilerle birlikte ABD \u00f6zelinde ye\u015fil i\u015flerin 2030\u2019a kadar toplam i\u015f piyasas\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %14\u2019\u00fc seviyesine ula\u015fabilece\u011fi, Avrupa\u2019da ise ye\u015fil ekonomi yat\u0131r\u0131mlar\u0131yla enerji verimlili\u011fi olan binalar ve yenilenebilir enerji teknolojilerinde potansiyelinin y\u00fcksek oldu\u011fu belirtiliyor. \u00d6rne\u011fin binalarda enerji verimlili\u011fi iyile\u015ftirmeleriyle 2030\u2019a kadar 160.000 i\u015f yarat\u0131labilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Ye\u015fil i\u015fler istihdamla beraber farkl\u0131 unvanlara da kap\u0131 a\u00e7\u0131yor. Bir anlamda hibrit meslekler olarak adland\u0131r\u0131labilecek \u201cG\u00fcne\u015f enerjisi teknisyeni, r\u00fczg\u00e2r trib\u00fcn\u00fc m\u00fchendisi, iklim veri analisti, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi\u201d gibi yeni unvanlar\u0131n i\u015f ilanlar\u0131nda yer alaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Ye\u015fil yaka i\u015fler T\u00fcrkiye i\u00e7in de \u00f6nemli f\u0131rsatlar ve yeni i\u015f bi\u00e7imleri anlam\u0131na geliyor. Bu konuda son 5 y\u0131l i\u00e7erisinde yap\u0131lm\u0131\u015f \u00f6nemli ara\u015ft\u0131rma ve bulgular var. \u00d6rne\u011fin McKinsey taraf\u0131ndan Ocak 2020’de yay\u0131mlanan “\u0130\u015fimizin Gelece\u011fi: Dijital \u00c7a\u011fda T\u00fcrkiye’nin Yetenek D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ” ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporda otomasyon, yapay zeka ve dijital teknolojilerin \u00fclkede baz\u0131 i\u015f kay\u0131plar\u0131na yol a\u00e7aca\u011f\u0131 belirtiliyor. Fakat verimlili\u011fin, yat\u0131r\u0131mlar\u0131n ve hizmet ekonomisinin b\u00fcy\u00fcmesinin istihdam i\u00e7in olumlu etkileri olaca\u011f\u0131ndan da s\u00f6z ediliyor. Buna g\u00f6re 2030 y\u0131l\u0131na kadar 3,1 milyon net yeni istihdam potansiyeli oldu\u011fu ve bunlar\u0131n 1,8 milyonunun \u015fu anda var olmayan i\u015fler olaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Ancak elbette bunun i\u00e7in yeni i\u015flere ve bu i\u015fler i\u00e7in yeni becerilere ihtiya\u00e7 var. Yani farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma ve i\u015f bi\u00e7imlerinin s\u00fcre\u00e7lere dahil olmas\u0131na\u2026<\/p>\n
Bu i\u00e7 g\u00f6r\u00fcyle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ye\u015fil yakan\u0131n potansiyeli olduk\u00e7a y\u00fcksek. T\u00fcrkiye Teknoloji Geli\u015ftirme Vakf\u0131 ve ODT\u00dc\u2019n\u00fcn 2023 y\u0131l\u0131nda birlikte yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 raporda \u201cGreen Jobs \/ Ye\u015fil \u0130\u015fler\u201d kavram\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nman\u0131n en kritik unsurlar\u0131ndan biri olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Rapor her ne kadar do\u011frudan istihdam istatistikleri sunmasa da OECD ve ILO verilerine dayanarak kritik tespitleri bir araya getiriyor. Buna g\u00f6re;<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcreci h\u0131zland\u0131k\u00e7a, yeni istihdam alanlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ancak bu yeni i\u015f alanlar\u0131, mevcut i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetkinlikleri ve becerileriyle tam \u00f6rt\u00fc\u015fm\u00fcyor. Ve bunun i\u00e7in de yeniden beceri kazand\u0131rma programlar\u0131na \u00f6nemli bir ihtiya\u00e7 s\u00f6z konusu oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Ayn\u0131 rapora g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de ye\u015fil istihdam\u0131n \u00f6ncelikli artaca\u011f\u0131 sekt\u00f6rler \u015f\u00f6yle s\u0131ralan\u0131yor:<\/p>\n
Ye\u015fil Yaka i\u015fler \u015f\u00fcphesiz ki gelecek 10 y\u0131lda \u00e7ok daha fazla g\u00fcndemde olacak ve yeni istihdam alanlar\u0131 olu\u015fturmada b\u00fcy\u00fck rol oynayacak. T\u00fcrkiye ekonomik yap\u0131lanmas\u0131 i\u00e7erisinde bu durumu fark ederek yeni yat\u0131r\u0131mlar\u0131n ad\u0131mlar\u0131n\u0131 atmaya ba\u015flad\u0131. Burada gen\u00e7ler i\u00e7in pek \u00e7ok yeni i\u015f f\u0131rsat\u0131 olsa da bunun i\u00e7in olu\u015fturacak e\u011fitim metodolojisi de \u00e7ok kritik.<\/p>\n
Yeni i\u015fler i\u00e7in beceri art\u0131rmaya y\u00f6nelik e\u011fitim planlamalar\u0131, istihdam te\u015fvikleri, KOB\u0130\u2019ler i\u00e7in farkl\u0131 uygulama te\u015fvikleri ve yerel y\u00f6netim i\u015f birlikleri planlamak gerekiyor. Burada \u00f6zellikle e\u011fitim metodolojisi i\u00e7in yap\u0131labilecek birka\u00e7 ad\u0131m var:<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn art\u0131k bir \u00e7evre meselesi de\u011fil i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi i\u00e7in bir zorunluluk oldu\u011funu biliyoruz. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde do\u011fru ad\u0131mlar\u0131 atarak hem \u00e7evresel hem ekonomik kazan\u00e7 sa\u011flamak ise son derece m\u00fcmk\u00fcn ve belki de \u015fart. \u00a0\u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm verilerle g\u00f6r\u00fcyoruz ki; yeni meslek alanlar\u0131, teknolojiyle birle\u015fen \u00fcretim modelleri ve ye\u015fil becerilere sahip i\u015f g\u00fcc\u00fc gelece\u011fin i\u015f piyasas\u0131n\u0131 belirleyecek. Bu nedenle i\u015f arayan adaylar\u0131n ve yak\u0131n d\u00f6nemde i\u015f d\u00fcnyas\u0131na kat\u0131lacak gen\u00e7lerin kendi ki\u015fisel i\u015f ser\u00fcvenlerinde bu gelece\u011fe haz\u0131rlanmas\u0131, kurumlar\u0131n da \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 yeni yetkinlik setleriyle gelece haz\u0131rlamas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sanayi devriminden bug\u00fcne gelinen noktada i\u015f modelleri, \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imleri ve \u00e7al\u0131\u015fan rolleri pek \u00e7ok de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131. \u00c7al\u0131\u015fma bi\u00e7imleri farkl\u0131la\u015ft\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma saatleri esnedi ve bununla birlikte \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in yap\u0131lan tan\u0131mlamalar da de\u011fi\u015fti. Uzun y\u0131llar boyunca sadece iki \u00e7al\u0131\u015fan modeli i\u015f hayat\u0131nda yer al\u0131rken 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren beyaz yaka-mavi yaka gibi tan\u0131mlamalarda farkl\u0131klar olmaya ba\u015flad\u0131. Bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":1022,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,19,129],"tags":[],"class_list":["post-1021","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-featured","category-insan-kaynaklari","category-kariyer-gelisimi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1021","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1021"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1021\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1030,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1021\/revisions\/1030"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1022"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}