Bir sabah i\u015fe gidiyorsunuz. Kahvenizi al\u0131yor, masan\u0131za oturuyorsunuz. Hen\u00fcz bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 bile a\u00e7madan \u00fczerinize ince bir huzursuzluk \u00e7\u00f6k\u00fcyor. D\u00fcn y\u00f6neticinizin sert bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131, ekip arkada\u015flar\u0131n\u0131z\u0131n sessizce sustu\u011fu o an\u0131 hat\u0131rl\u0131yorsunuz. Sanki her g\u00fcn, g\u00f6r\u00fcnmez bir duvar biraz daha yakla\u015f\u0131yor size. \u0130\u015fte o duvar\u0131n ad\u0131, \u00e7o\u011fu zaman fark\u0131na varamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kavram: Mobbing.<\/p>\n
Mobbing, yani i\u015f yerinde sistematik psikolojik bask\u0131, son y\u0131llarda hem \u00f6zel sekt\u00f6rde hem kamu kurumlar\u0131nda en \u00e7ok konu\u015fulan konulardan biri. \u201cZor bir y\u00f6netici\u201d, \u201crekabet\u00e7i bir i\u015f ortam\u0131\u201d ya da \u201cdisiplinli bir ekip\u201d maskesi alt\u0131nda kendini g\u00f6steren bu davran\u0131\u015f bi\u00e7imi, asl\u0131nda bir t\u00fcr psikolojik \u015fiddet olarak tan\u0131mlanabilir. \u00dcstelik yaln\u0131zca ruhsal de\u011fil, fiziksel etkileri de olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc mobbing, zamanla insan\u0131n benlik duygusunu a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131r, \u00fcretkenli\u011fini yok eder ve ki\u015fiyi sessizce i\u015f hayat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na iter.<\/p>\n
\u201cMobbing\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc \u0130ngilizce \u201cto mob\u201d (sald\u0131rmak, etraf\u0131n\u0131 sarmak) fiilinden geliyor. Yani bir ki\u015fiyi hedef almak, onu d\u0131\u015flamak veya grup bask\u0131s\u0131na maruz b\u0131rakmak anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. \u0130\u015f hayat\u0131nda mobbing, bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fanlar veya y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan sistematik bi\u00e7imde bask\u0131, a\u015fa\u011f\u0131lama, d\u0131\u015flama veya y\u0131ld\u0131rma davran\u0131\u015flar\u0131na u\u011framas\u0131 olarak biliniyor.<\/p>\n
Kimi zaman bu bask\u0131 a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde, y\u00fcksek sesli ele\u015ftirilerle kimi zaman da sessiz bir izolasyonla ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Yani e-postalara yan\u0131t verilmiyor, toplant\u0131lardan d\u0131\u015flan\u0131yor, ba\u015far\u0131lar\u0131 yok say\u0131l\u0131yor. Bir s\u00fcre sonra ki\u015fi kendinden \u015f\u00fcphe duymaya ba\u015fl\u0131yor ve: \u201cAcaba ben mi fazla al\u0131ngan\u0131m?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n
Mobbing, genellikle k\u00fc\u00e7\u00fck ama s\u00fcrekli davran\u0131\u015flarla kendini g\u00f6sterir. Bazen y\u00f6neticiniz, hatalar\u0131n\u0131z\u0131 ekip \u00f6n\u00fcnde s\u00fcrekli dile getirir ama ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 hi\u00e7 fark etmez. Bazen arkada\u015flar\u0131n\u0131z konu\u015furken birden sessizle\u015fir ya da sizinle ilgili as\u0131ls\u0131z s\u00f6ylentiler yay\u0131l\u0131r. Zamanla ki\u015fi, i\u015f yerinde yaln\u0131zla\u015f\u0131r ve performans\u0131 d\u00fc\u015fer.<\/p>\n
Psikolojik olarak mobbing, uzun s\u00fcreli stres ve endi\u015fe yarat\u0131r. Uyku bozukluklar\u0131, mide a\u011fr\u0131lar\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi gibi fiziksel belirtiler bile g\u00f6r\u00fclebilir. Bu y\u00fczden mobbing sadece \u201ci\u015f yerinde huzursuzluk\u201d de\u011fildir; bir sa\u011fl\u0131k ve insan haklar\u0131 sorunudur.<\/p>\n
Mobbing farkl\u0131 bi\u00e7imlerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. En s\u0131k g\u00f6r\u00fcleni dikey mobbingtir; yani bir y\u00f6neticinin ast\u0131na uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131. \u00d6rne\u011fin; s\u00fcrekli azarlanmak, gereksiz yere g\u00f6revden al\u0131nmak veya a\u015f\u0131r\u0131 i\u015f y\u00fck\u00fcne maruz b\u0131rak\u0131lmak.<\/p>\n
Bir di\u011fer t\u00fcr\u00fc yatay mobbing, ayn\u0131 d\u00fczeydeki \u00e7al\u0131\u015fanlar aras\u0131nda ya\u015fanan bi\u00e7imidir. K\u0131skan\u00e7l\u0131k, rekabet ya da ekip i\u00e7i grupla\u015fmalar bu t\u00fcr\u00fc besler. \u201cO bizden de\u011fil\u201d c\u00fcmlesi genellikle yatay mobbingin ilk i\u015faretidir.<\/p>\n
Bazen de d\u00fc\u015fey (a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya) mobbing olur. Ekip \u00fcyeleri, sevmedikleri bir y\u00f6neticiyi y\u0131ld\u0131rmak i\u00e7in birlikte hareket edebilir. Bu durum da i\u015f ortam\u0131nda farkl\u0131 bir t\u00fcr psikolojik bask\u0131 yarat\u0131r.<\/p>\n
Her t\u00fcr\u00fc farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnse de ortak noktas\u0131 ayn\u0131d\u0131r: Bir ki\u015fiyi sistemli bi\u00e7imde y\u0131pratmak.<\/p>\n
Mobbingi anlaman\u0131n en zor yan\u0131, \u00e7o\u011fu zaman sessiz ilerlemesidir. Bir anda fark etmezsiniz; k\u00fc\u00e7\u00fck olaylar birikir, birikir, sonunda sizi t\u00fcketir. E\u011fer i\u015fe giderken s\u00fcrekli gergin hissediyorsan\u0131z, kendi yeterlili\u011finizden \u015f\u00fcphe ediyorsan\u0131z, ekibinizden izole edilmi\u015f hissediyorsan\u0131z, bu bir uyar\u0131 sinyalidir.<\/p>\n
Mobbing testi olarak adland\u0131r\u0131lan baz\u0131 psikolojik \u00f6l\u00e7ekler, ki\u015finin bu t\u00fcr davran\u0131\u015flara maruz kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Ancak en g\u00fc\u00e7l\u00fc test, ki\u015finin kendi i\u00e7 sesidir. \u0130\u015f yerinde s\u00fcrekli de\u011fersizle\u015ftirildi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, muhtemelen yaln\u0131z de\u011filsiniz.<\/p>\n
Mobbing iddialar\u0131n\u0131n, duygusal oldu\u011fu kadar hukuki bir mesele oldu\u011funu unutmamak gerekiyor. Bu nedenle ileride olu\u015fabilecek hukuki sorunlar i\u00e7in delil toplamak \u00e7ok \u00f6nemli bir detay olarak yer al\u0131yor. E-postalar, yaz\u0131l\u0131 talimatlar, mesaj kay\u0131tlar\u0131 ve hatta tan\u0131k beyanlar\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te kritik rol oynuyor.<\/p>\n
\u0130lk ad\u0131m, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z durumu yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde kay\u0131t alt\u0131na almaktan ge\u00e7iyor. Ard\u0131ndan i\u015f yerinizdeki insan kaynaklar\u0131 birimine veya do\u011frudan \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u015fvurabilirsiniz.<\/p>\n
E\u011fer s\u00fcre\u00e7 i\u00e7sel mekanizmalarla \u00e7\u00f6z\u00fclemiyorsa, psikolojik taciz davalar\u0131yla hak aray\u0131\u015f\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn. T\u00fcrk hukuk sisteminde mobbing, hem T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu hem de \u0130\u015f Kanunu \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilebilen bir ihlal olarak yer al\u0131yor.<\/p>\n
Mobbing sadece yeti\u015fkinlerin d\u00fcnyas\u0131nda de\u011fil, okullarda da kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00d6\u011frenciler aras\u0131nda yap\u0131lan sistematik d\u0131\u015flama, alay etme veya \u00f6\u011fretmenlerin \u00f6\u011frencilere uygulad\u0131\u011f\u0131 psikolojik bask\u0131 da ayn\u0131 etkiyi yarat\u0131yor.<\/p>\n
Bir \u00e7ocu\u011fun \u201cokula gitmek istemiyorum\u201d demesinin ard\u0131nda bazen sessiz bir mobbing hikayesi olabiliyor. Bu y\u00fczden kurumlar\u0131n, sadece \u00e7al\u0131\u015fanlara de\u011fil, \u00f6\u011frencilere de g\u00fcvenli bir ortam sunmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n
Bazen y\u00f6neticiler \u201cdisiplin sa\u011flamak\u201d amac\u0131yla, fark\u0131nda olmadan bask\u0131c\u0131 bir tutum sergileyebilir.<\/p>\n
Ekip i\u00e7indeki \u015fakala\u015fmalar, ele\u015ftiriler veya performans bask\u0131s\u0131, belirli bir \u00e7izgiyi a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda psikolojik \u015fiddete d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu y\u00fczden y\u00f6neticilerin, \u201csert y\u00f6netim\u201d ile \u201cpsikolojik bask\u0131\u201d aras\u0131ndaki fark\u0131 iyi anlamas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Mobbing ma\u011fduru olmak bir zay\u0131fl\u0131k de\u011fil! Aksine, \u00e7o\u011fu zaman g\u00fc\u00e7l\u00fc, \u00fcretken ve fark edilen \u00e7al\u0131\u015fanlar hedef al\u0131n\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te yap\u0131lacak en do\u011fru \u015fey, yaln\u0131z kalmamakt\u0131r. G\u00fcvendi\u011finiz bir i\u015f arkada\u015f\u0131yla, insan kaynaklar\u0131yla ya da profesyonel bir dan\u0131\u015fmanla konu\u015fun.<\/p>\n
Ayr\u0131ca yasal haklar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6\u011frenin; unutmay\u0131n\u00a0 ki T\u00fcrkiye\u2019de mobbing ma\u011fdurlar\u0131n\u0131n tazminat hakk\u0131 bulunuyor. E\u011fer ortam d\u00fczelmiyorsa, bazen en sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm o i\u015f yerinden uzakla\u015fmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir maa\u015f, ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan daha de\u011ferli de\u011fildir.<\/p>\n
Mobbing, modern \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131n\u0131n en g\u00f6r\u00fcnmez ama en y\u0131prat\u0131c\u0131 sorunlar\u0131ndan biri. Bir ki\u015fiyi y\u0131ld\u0131rmak, d\u0131\u015flamak ya da sistemli bi\u00e7imde de\u011fersizle\u015ftirmek sadece bireyi de\u011fil, t\u00fcm kurum k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc zehirler.<\/p>\n
Bu y\u00fczden \u00e7\u00f6z\u00fcm, yaln\u0131zca ma\u011fdurlar\u0131n de\u011fil, y\u00f6neticilerin ve i\u015fverenlerin de sorumlulu\u011fundad\u0131r. \u0130\u015f yerlerinde huzurun, g\u00fcvenin ve \u00fcretkenli\u011fin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir ortam yaratmak istiyorsak; \u00f6nce sessiz \u015fiddeti fark etmemiz, sonra da susturmam\u0131z gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bazen \u201chi\u00e7bir \u015fey dememek\u201d bile bir \u015fiddet bi\u00e7imidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir sabah i\u015fe gidiyorsunuz. Kahvenizi al\u0131yor, masan\u0131za oturuyorsunuz. Hen\u00fcz bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 bile a\u00e7madan \u00fczerinize ince bir huzursuzluk \u00e7\u00f6k\u00fcyor. D\u00fcn y\u00f6neticinizin sert bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131, ekip arkada\u015flar\u0131n\u0131z\u0131n sessizce sustu\u011fu o an\u0131 hat\u0131rl\u0131yorsunuz. Sanki her g\u00fcn, g\u00f6r\u00fcnmez bir duvar biraz daha yakla\u015f\u0131yor size. \u0130\u015fte o duvar\u0131n ad\u0131, \u00e7o\u011fu zaman fark\u0131na varamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kavram: Mobbing. Mobbing, yani i\u015f yerinde sistematik psikolojik […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":962,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,19,129],"tags":[],"class_list":["post-961","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-featured","category-insan-kaynaklari","category-kariyer-gelisimi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/961","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=961"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/961\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":963,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/961\/revisions\/963"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/962"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yenibiris.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}