Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı, belirli koşullarla işten ayrılan işçiye, işyerinde geçirdiği her tam yıl için bir aylık brüt ücreti tutarında ödenen tazminattır. 2026 yılının ikinci yarısında bir yıl için ödenebilecek en yüksek tutar, yani kıdem tazminatı tavanı 73.729,87 TL'dir. Bu yazıda kimlerin kıdem tazminatı alabileceğini, istifa durumunu, hesaplama yöntemini ve ihbar tazminatıyla farkını bulabilirsiniz.

Kıdem tazminatı, işçinin işyerine yaptığı katkının ve bağlılığının karşılığı olarak kabul edilen yasal bir haktır. Dayanağı, 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun yürürlükte kalan 14. maddesidir. Tazminata hak kazanmak için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan nedenlerden biriyle sona ermesi gerekir.

Kıdem tazminatının belirli bir kısmından vazgeçilmesi ya da peşinen düşük bir tutarda anlaşılması, işçi aleyhine sonuç doğuracağı için geçerli sayılmaz. Tazminat, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte muaccel olur; zamanında ödenmezse işçi mevduata uygulanan en yüksek faizi talep edebilir.

Kimler Kıdem Tazminatı Alabilir?

En az bir yıl çalışmış işçi, aşağıdaki durumlarda kıdem tazminatı almaya hak kazanır:

• İşveren tarafından, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış dışındaki bir nedenle işten çıkarılma

• İşçinin haklı nedenle sözleşmeyi feshetmesi (ücretin ödenmemesi, mobbing, sağlık nedenleri gibi)

• Emeklilik (yaşlılık aylığı) nedeniyle ayrılma

• Emeklilik için yaş dışındaki prim ve sigortalılık şartlarını tamamlayarak ayrılma

• Erkek işçinin muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılması

• Kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması

• İşçinin ölümü (tazminat mirasçılara ödenir)

İstifa Edince Kıdem Tazminatı Alınır mı?

Genel kural olarak işçi haklı bir neden olmadan istifa ederse kıdem tazminatı alamaz. Ancak istifa gibi görünen bazı ayrılışlar tazminat hakkı doğurur. Ücretin veya fazla mesainin ödenmemesi, sigorta priminin eksik yatırılması, çalışma koşullarının esaslı şekilde ağırlaştırılması ya da işyerinde psikolojik tacize maruz kalma gibi durumlarda işçi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesine dayanarak sözleşmeyi haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatı talep edebilir.

Evlilik ve yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlanması da işçinin kendi isteğiyle ayrılmasına rağmen tazminat hakkı tanıyan istisnalardır. Emeklilik şartlarının tamamlandığını gösteren yazı, e-Devlet veya SGK üzerinden alınabilir.

İstifa eden kıdem tazminatı alır mı, işten çıkış kodları neyi gösterir?

İşten ayrılış nedeni, işverenin SGK'ya bildirdiği işten çıkış koduyla kayıt altına alınır. Sık kullanılan kodlar şunlardır:

 

Çıkış kodunun gerçeği yansıtmadığını düşünen işçi, arabuluculuk ve ardından iş mahkemesi yoluyla hakkını arayabilir.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı, işçinin son brüt ücreti ve düzenli yan ödemelerinin toplamı olan "giydirilmiş brüt ücret" üzerinden hesaplanır. Yemek, yol, düzenli prim ve ikramiye gibi süreklilik arz eden ödemeler giydirilmiş ücrete eklenir.

Hesaplama adımları şöyledir:

1. Giydirilmiş brüt ücreti belirleyin.

2. Bu tutar tavanı aşıyorsa tavanı esas alın.

3. Tam yıl sayısıyla çarpın; artan aylar ve günler için orantılı hesaplama yapın.

4. Toplam tutardan yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesin.

Örnek: Giydirilmiş brüt ücreti 55.000 TL olan ve 6 yıl 4 ay çalışan bir işçi için tazminat 55.000 × 6 + 55.000 × 4/12 = 348.333 TL eder. Bu tutardan yaklaşık 2.644 TL damga vergisi düşülür ve işçiye yaklaşık 345.689 TL ödenir. Kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmez.

2026 Kıdem Tazminatı Tavanı

Kıdem tazminatı tavanı, en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenen emeklilik ikramiyesine göre belirlenir ve memur maaş katsayısına bağlı olarak Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir.

 

Hangi tavanın uygulanacağı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihe göre belirlenir. Örneğin giydirilmiş brüt ücreti 90.000 TL olan ve Ağustos 2026'da işten çıkarılan bir çalışanın her yılı için 73.729,87 TL esas alınır.

Kıdem ve İhbar Tazminatı Farkı

Kıdem tazminatı çalışılan süreyi ödüllendirirken ihbar tazminatı, sözleşmeyi önceden bildirmeden sona erdiren tarafın karşı tarafa ödediği bir tazminattır. Belirsiz süreli sözleşmelerde bildirim süreleri kıdeme göre değişir:

 

İhbar tazminatını hem işveren hem işçi ödeyebilir. Örneğin işçi bildirim süresine uymadan istifa ederse işveren ihbar tazminatını ücretinden mahsup edebilir. Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir, ayrıca bir tavan uygulanmaz.

Kıdem tazminatı hesaplama yaparken en sık yapılan hata nedir?

En yaygın hata, hesaplamayı yalnızca çıplak brüt ücret üzerinden yapmaktır. Düzenli ödenen yemek, yol ve prim gibi kalemler giydirilmiş ücrete eklenmezse tazminat olması gerekenden düşük çıkar. Bordrolarınızı ve ödeme dökümlerinizi saklamak, olası bir anlaşmazlıkta hakkınızı ispatlamanızı kolaylaştırır.